“Jasna Góra w zbiorach Biblioteki Głównej AJD” - recenzja wystawy zorganizowanej przez Bibliotekę Główną AJD w Częstochowie

„Wiedz o tym, że jest miejsce śród polskiej ziemicy,
Dające piękny widok ku śląskiej granicy.
Tutay wznosi się góra wysoka, nad którą
Nie masz milszej – stąd zwie się jedna Jasną Górą”
Grzegorz z Sambora

   Otwartą 18 grudnia 2008 roku wystawę o takim tytule zainicjowała dyrektor Biblioteki Głównej AJD, Pani Alicja Raczyńska. Prezentuje ona część posiadanych przez Bibliotekę Główną Akademii im. Jana Długosza zbiorów dotyczącą Jasnej Góry, zgromadzonych przez lata jej istnienia. Starannie przygotowany przez Dział Informacji Naukowej i Bibliografii katalog wystawy, zawiera reprodukcje większości pokazanych prac oraz szczegółową dokumentację bibliograficzną.
   Sama prezentacja w sali wystawienniczej pokazuje dzieła szlachetnych technik graficznych: wspaniały miedzioryt z około 1710 roku, równie piękny zbiór drzeworytów sztorcowych z „Tygodnika Ilustrowanego” i „Kłosów” z lat 1859-1890, rzadkie litografie, chromolitografie oraz fotografie i pocztówki wydane do 1939 roku, a także książki, które ukazały się od XIX wieku do chwili obecnej.
   Wernisaż stał się okazją do małej inwentaryzacji części zbiorów dotyczących Jasnej Góry i miasta, które zostały zgromadzone przez ponad 37 lat istnienia placówki (Biblioteka Główna Akademii Jana Długosza jest kontynuacją działalności istniejącej od 1971 roku Biblioteki Głównej Wyższej Szkoły Nauczycielskiej, powstałej na bazie księgozbioru Studium Nauczycielskiego i Studium Ekonomicznego).
   Posługując się tylko słowem kluczowym „Jasna Góra” i ”Częstochowa” w bazie druków zwartych, znajdujemy 34 tytuły o klasztorze i 44 tytuły o mieście, w katalogu zbiorów specjalnych natomiast mamy 5 vol. starych druków związanych tematycznie z Jasną Górą i 32 vol. wydane przez Drukarnię Jasnogórską; 60 grafik związanych z Jasną Górą i 30 grafik związanych tematycznie z Częstochową; 5 medali przedstawiających Częstochowę; w rękopisie 2  kroniki Państwowego Seminarium Wychowawczyń Przedszkoli w Częstochowie, gdzie są zawarte liczne zdjęcia; 47 map miasta i województwa częstochowskiego; 61 sztuk fotografii, w tym 15 sztuk związanych z Jasną Górą i 49 sztuk związanych z Częstochową; ok. 400 pocztówek Jasnej Góry, wydanych do 1939 roku i ok. 300 pocztówek miasta, wydanych do 1939 roku oraz ok. 200 pocztówek Jasnej Góry i Częstochowy wydanych po 1945 roku; ok. 35 ok. jednostek ewidencyjnych Dokumentów Życia Społecznego związanych z Jasną Górą, ok.180 jednostek ewidencyjnych DŻS związanych tematycznie z Częstochową i ok. 120 jednostek ewidencyjnych DŻS związanych tematycznie z WSP i AJD. Ponadto 7 jednostek ewidencyjnych przeźroczy związanych tematycznie z Jasną Górą, 1 film na DVD o Częstochowie; 1 dokument elektroniczny o Jasnej Górze; 10 jednostek ewidencyjnych mikrofilmów, dokumentujących materiały o klasztorze i mieście oraz rejestrujących starodruki wydane na Jasnej Górze.
   Warto dodać, że starodruki są profesjonalnie oprawione przez krakowski Starodruk w piękną cielęcą skórę, z zachowaniem cech oryginalnej oprawy, po uprzednio wykonanych zabiegach konserwacyjnych.
   Biblioteka Główna AJD jest jedyną w Częstochowie biblioteką naukową o tzw. profilu uniwersalnym, której zbiory mają przede wszystkim zapewnić podstawową literaturę obowiązującą i uzupełniającą dla studentów oraz literaturę naukową dla pracowników.
   Zgromadzone przez lata jej istnienia zbiory o wspólnym mianowniku czenstochoviana, może nie są imponujące w stosunku do zbiorów Jasnej Góry, ale są owocem konsekwentnie prowadzonej polityki gromadzenia oraz starań poszerzania warsztatu pracy dla badaczy i naukowców, do czego w znacznej mierze przyczynił się fakt powołania przed laty w AJD Instytutu Historii. Obowiązek dokumentowania historii klasztoru, miasta i regionu pozwolił na szerzej zakrojone poszukiwania na aukcjach antykwarycznych druków rzadkich i zbiorów specjalnych, szczególnie, że zbiory Biblioteki Jasnogórskiej nie są ogólnie dostępne wszystkim chętnym. Tak więc w ramach posiadanych środków finansowych, systematycznie zbiór źródeł wiedzy historycznej jest poszerzany, dlatego warto przyjrzeć się rara et curiosa prezentowanym w sali wystawienniczej Biblioteki Głównej AJD.

Recenzja opublikowana w częstochowskim dwumiesięczniku kulturalnym “Aleje 3”
nr 71(I-II)/2009 s. 25